نهضت پرنده نگری تالاب انزلی (معرفی و اقدامات انجام شده)
آلن پطروسیان – محقّق و مروّج ورزش سبز
(بنیانگذار نهضت پرنده نگری تالاب انزلی و پایهگذار نهضت دوچرخهسواری همگانی ایران)
instagram: @anzali.wetland.birdwatching
نهضت پرنده نگری تالاب انزلی مهرماه سال 1400 به واسطۀ اتحاد، همّت، برنامهریزی و مشارکت جامعۀ محلّی و با همکاری اجرایی فصلنامۀ طبیعت و محیطزیست، صنوبر، در یکی از روستاهای تالاب انزلی متولد شد تا با همدلی و همکاری افراد حقیقی و حقوقیِ داخل وخارج از استان گیلان، در دستیابی به اهداف پیشبینیشده تلاش و فعالیت نماید.
نهضت پرندهنگری تالاب انزلی با چشم اندازِ جایگزینی خردمندانۀ پرندهنگری با شکار و با هدف «توسعۀ اکوتوریسم فرهنگی، هنری و ورزشی منطقه – حفاظت غیرمستقیم از زیستمندان و زیستگاههای تالاب و همچنین تقویت مشاغل بومی و محلّی» به ترویج پرندهنگری در تالاب انزلی میپردازد تا به مانند سایر تجارب پیشین خود در نهضتهای ترویجی این مرز و بوم، از طریق پنج اصل راهبردیِ تعیینشده (از جمله اقدامات و رویدادهای ترویجی، آموزشی، رقابتی، بین بخشی و زیرساخت) در حفظ، ارتقاء و انعکاس منابع غنیِ طبیعی و فرهنگیِ شهرها و روستاهای انزلی، گیلان و ایران اهتمام ورزد و به سهم خویش در سربلندی بیش از پیش ایران و ایرانیان و همچنین شادابی زمین و زمینیان مشارکت نماید.
انزلی
هرگاه سخن از انزلی پیش آید، ناخودآگاه تصویر یک شهر بندری، تاریخی و طبیعی شگفتانگیز در ذهن تداعی میشود. شهری در مرکز سواحل استان گیلان که از شهرسازی آبی خاصی بهره میجوید. شهری که سطوح آبی آن با سطوح خشکیاش تا حدودی برابری میکند. روی چندین جزیرهی طبیعی و مسکونی شکل گرفته و تعدادی از کوچهها و بازار این شهر از آب پوشیده شده که برای دسترسی به بعضی مقاصد، همچنان از قایق پارویی و موتوری استفاده میشود.
دیاری متشکّل از اقوام، ادیان و سنن مختلف که در همزیستی مهربانانه، پرنشاط، متمدّنانه و هیجانانگیز خود باعث شدهاند که میزبانی شایستهای از گردشگران داخلی و خارجی حاصل شود تا آوازهی دلانگیز بناهای تاریخی، بندرگاه، بازار، حیاتوحش و بهطور کلّی جایگاه جهانی ورزش، فرهنگ، هنر، معماری و طبیعت غنی انزلی نه تنها تا استانهای مختلف، بلکه به قارّههای دوردست نیز برسد.
شهری که ظرفیتهای کمنظیر خود را به دلیل موقعیت استراتژیک خاص خود که یکی از ارزشمندترین نقاط طبیعی و جغرافیایی استان گیلان است به دست آورده، دقیقاً در میان دو پهنهی وسیع آبی که یکی دریای خزر است و دیگری تالاب انزلی.
تالاب
اصولاً ماهیت تالابها ایجاد شگفتی در طبیعت و حتّی شهرها و روستاهای اطراف خود است. تالابها از کارکردهای فوقالعادهای بهره میجویند که برآیند مفید و فواید زیستی خود را در اختیار تمامی زمین و زمینیان قرار میدهند.
تالابها راهحلّ طبیعی قدرتمندی برای جذب نسبی آلودگی محیطی از جمله رسوبات رودها برای تولید آبی زلال، تأمین منابع مختلف و گستردهی غذایی1، تقلیل فجایع طبیعی (همچون دفع سیلابها)، جذب 40٪ از ذرّات کربن معلّق جهان و تقویت معیشت جوامع محلّی هستند که 40٪ حیوانات و گیاهان، 50٪ از پرندگان و 2/3 آبزیان جهان در آنها زندگی میکنند. از اینرو تالابها به با ارزشترین اکوسیستم یا زیستبوم جهان تبدیل شدهاند.
تالاب انزلی
تالاب انزلی نیز بهعنوان یکی از پراهمیتترین تالابهای 226 تالاب ایران، به همراه 25 مجموعهی تالابی دیگرِ این مرز و بوم در فهرست تالابهای دارای اهمیت جهانی قرار گرفته که سال 1354 در کنوانسیون بینالمللی تالابها (رامسر) به ثبت رسیده است.
اما چه چیزی موجب تمایز انزلی شده و آن را جزءِ تالابهای پراهمیت کشور و حتّی جهان قرار داده؟
تالاب انزلی با مساحت 195 کیلومتر مربعی، دارای حوضهی آبخیز با بزرگی چشمگیری به مساحت 3610 کیلومتر مربع است که آب خود را از چشمههای قلل تالش (در جنوب غربی) تا چشمههای قلل سراوان (در جنوب شرقی) تأمین میکند. آب از جنگلهای هیرکانی که پوشیده است از انواع درختان توسکا، شمشاد، ون و سایر درختان پرمنفعت به ویژه میوههای وحشی عبور کرده و بر غنای معدنی خود میافزاید. این آب ارزشمند بهواسطهی حدود 30 رود فرعی به سوی شمال پیش میرود.
میانهی راه بخشی از آن وارد زیستگاههایی متشکّل از مراتع، زمینهای کشاورزی، جنگلهای مصنوعی و زراعی میشود که جمعیت نسبتاً مطلوبی از انواع سوزنیبرگها و پهنبرگها را شامل شده و از درختان شاخص آن نیز میتوان صنوبر را نام برد. صنوبر این سالها جنبهی باارزشی در کشاورزی معاصر و معیشت جامعهی محلّی اکثر نقاط گیلان یافته است که با تمام منفعت مادی و طبیعی خود، بر اثر عدم تسهیل لازم در فعالیت برنجکاران در حال جایگرینی با مزارع برنج است.
اینگونه است که آبهای جاریشده از هیرکانی حدود 7 شهرستان رشت، شفت، فومن، صومعهسرا، ماسال، انزلی و بخشی از آن رضوانشهر را سیراب کرده، پسابهای مسکونی زراعی، صنعتی و حتّی شیرابهی زبالهها را در پیشروی خود تا حدّ زیادی جمعآوری میکند و به قصد احیای خود در تصفیهخانهی طبیعی بزرگ و قدرتمندی به نام تالاب انزلی از طریق 10 رود اصلی وارد این زیستگاه شگفتیساز میشود.
هرچند که مدّتیست این تالاب کارکرد آرمانی خود را بهدلیل توسعهی بیرویهی زندگی شهری و زیادهخواهیهای انسانی از دست داده و در لیست تالابهای رو به نابودی مونترو قرار گرفته، امّا این اکوسیستم همچنان پویاست و آب خود را برای رساندن به دریای خزر تا حدودی تصفیه میکند. دریایی بینالمللی که به مسافت حدوداً 33 کیلومتری همسایگی خود را به تالاب انزلی داده و با مرزی شنی از آن جدا شده، همان مرز وسیعی که شهر زیبای بندرانزلی با وسعت 315 کیلومتر مربعی بر روی آن نهاده شده است.
در این شهر که پربارانترین شهر ایران است و سال 2019 در یک روز، پربارانترین شهر جهان معرّفی شده، به دلیل ماهیت تالابی و دریایی خود و همچنین تعدّد رودهای داخل شهر انزلی بسیاری از اهالی آن برای تردّدهای روزمره و یا دسترسی به قسمتهایی از شهر اعم از بازار، روستا، جزیرهها، تالاب و دریا از قایق استفاده میکنند و ضمناً یکی از بالاترین تعداد دوچرخهسواران ایران را (نسبت به تراکم جمعیت) به خود اختصاص داده است.
اهمیت تالاب انزلی در میان تالابهای جهان
تالاب انزلی به دلیل تعدّد و کیفیت زیستگاهها و خُردزیستگاهها، یکی از بیشترین تنوعزیستی را در بین تالابهای ایران به خود اختصاص داده و با بهروزرسانی اطلاعات تالاب انزلی در کنوانسیون رامسر (که از طریق مطالعات جامع اکوسیستم و پایشهای انجامشده در فاز دوّم پروژهی مدیریت اکولوژیک تالاب انزلی با همکاری سازمان حفاظت محیطزیست ایران و آژانس همکاریهای بینالمللی جایکا ژاپن انجام شده) مشخص شد که2 از بین 9 معیار شناسایی تالابهای دارای ارزش بینالمللی، این تالاب از 8 معیار مهم که در ادامه به جزئیات آن اشاره شده بهره میجوید و از اینرو تالاب انزلی را در بین تالابهای دارای اهمیت جهانی قرار داده است.
1- تالاب انزلی متشکّل از مجموعهای از تالاب داخلی و ساحلی و یک تالاب شاخص در ساحل جنوبی دریای خزر است.
2- بسیاری از گونههای در معرض خطر مانند عقاب خالدار بزرگ، اردک سرحنایی، اردک سرسفید و پلیکان خاکستری در تالاب انزلی قابل مشاهده است.
3- حمایت از جوامع گونههای مختلف گیاهان و جانوران در منطقهی زیستیِ حوضهی آبریزِ بینالمللی جنوب رود کورا3 شامل گونههای مختلفی مانند 21 گونه پستاندار، 243 گونه پرنده، 11 گونه خزنده، 3 گونه دوزیست، و 57 گونه ماهی است که از سال 2015 تا 2018 در تالاب انزلی به ثبت رسیده است.
4- تالاب انزلی زیستگاهی حیاتی برای پرندگان مهاجر آبزی و کنارآبزی است و زیستگاهی بسیار مهم در زمان مهاجرت و پرریزی پرندگان بهشمار میرود.
5- بهطور منظّم بیش از 120 هزار پرندهی آبزی در اواسط زمستان در تالاب انزلی سرشماری شدهاند. (2015-2018)
6- اخیراً بیش از 1٪ جمعیت جهانی پلیکان خاکستری، باکلان کوچک در تالاب انزلی زمستانگذرانی کرده و بیش از 1٪ جمعیت جهانی پرستوی دریایی تیره در تالاب انزلی جوجهآوری کرده است. (توضیح: یکی از معیارهای کنوانسیون بینالمللی تالابهای رامسر، حمایت منظّم از 1٪ از افراد جمعیت یک گونه یا زیرگونهی پرندگان آبزی است.)
7- تالاب انزلی و رودخانه های ورودی به آن، بخش مرکزی جمعیت ماهی سفید را در بر میگیرد که گونهی بومی دریای خزر است.
8- زیستگاههای گوناگونی شامل محلهای تخمریزی، رشد و تغذیه برای انواع مختلف ماهیان نیمهمهاجر و غیرمهاجر است.
اهمیت تالاب انزلی از منظر پرندهنگری
در تالاب انزلی انواع پرندگان تابستانگذران، زمستانگذران، مهاجر عبوری، مقیم و سرگردان وجود دارد، از اینرو هر 5 شاخص وضعیت پرندگان در فصول ایران را شامل میشود. این تالاب از 14 نوع خُردزیستگاه پرندگان ایران، 13 نوع آن را داراست که موجب شده تا نزدیک به نیمی از پرندگان ایران در تالاب انزلی حضور داشته باشند. این شرایط مطلوب محیطی باعث شده یکی از توقفگاههای سه مسیر مهاجرت جهانی پرندگان، تالاب انزلی باشد. (مسیر دریای سیاه-مدیترانه، مسیر غرب آسیا-شرق آفریقا، آسیای مرکزی).
در نتیجه یکایک این ظرفیتها و سایر عوامل سبب شده تالاب انزلی غیر از پرندگان، برای فعّالان، متخصّصان و بهویژه دوستدارانِ طبیعت، پرندهنگری، اکوتوریسم و گردشگریِ ایران و جهان دارای جذابیتهای فراوانی شود.
13 خُردزیستگاه موجود در تالاب انزلی
تالاب انزلی از معدود تالابهای ایران است که مراکز رسمی پرندهنگری متعدّدی دارد. ضمناً از تعداد وکیفیت متنوع نقاط پرندهنگری برخوردار است.
مکانهای پرنده نگری و اکوتوریسم تالاب انزلی
تالاب انزلی جزءِ تنها تالابهای ایران است که دارای مراکز رسمی پرندهنگری متعدد است. ضمناً از تعداد وکیفیت متنوع نقاط پرندهنگری برخوردار است.
فهرست پرندگان تالاب انزلی
| 1) کشیم کوچک |
| 2) کشیم کاکلی بزرگ |
| 3) کشیم گردن سرخ |
| 4) کشیم گردن سیاه |
| 5) کشیم گوشدار |
| 6) پلیکان سفید بزرگ |
| 7) پلیکان خاکستری |
| 8) باکلان بزرگ |
| 9) باکلان کوچک |
| 10) حواصیل خاکستری |
| 11) حواصیل ارغوانی |
| 12) اگرت بزرگ |
| 13) اگرت کوچک |
| 14) گاوچرانک |
| 15) حواصیل زرد |
| 16) حواصیل شب |
| 17) بوتیمار کوچک |
| 18) بوتیمار اوراسیایی |
| 19) لک لک سفید |
| 20) لک لک سیاه |
| 21) اکراس سیاه |
| 22) کفچه نوک |
| 23) فلامینگوی بزرگ |
| 24) قوی گنگ |
| 25) قوی فریادکش |
| 26) غاز خاکستری |
| 27) آنقوت |
| 28) تنجه |
| 29) گیلار |
| 30) اردک ارده ای |
| 31) خوتکای اوراسیایی |
| 32) اردک سرسبز |
| 33) فیلوش شمالی |
| 34) خوتکای ابرو سفید |
| 35) اردک نوک پهن شمالی |
| 36) اردک تاجدار |
| 37) اردک سرحنایی |
| 38) اردک بلوطی |
| 39) اردک سیاه کاکل |
| 40) اردک سرسیاه |
| 41) اردک چشم طلایی |
| 42) مرگوس سفید |
| 43) مرگوس معمولی |
| 44) اردک سرسفید |
| 45) عقاب ماهی گیر |
| 46) کورکور حنایی |
| 47) کورکور سیاه |
| 48) عقاب دریایی دم سفید |
| 49) عقاب مارخور |
| 50) سارگپه معمولی |
| 51) سارگپه پابلند |
| 52) سنقر خاکستری |
| 53) سنقر سفید |
| 54) سنقر گندم زار |
| 55) سنقر تالابی معمولی |
| 56) قرقی |
| 57) طرلان |
| 58) عقاب خالدار بزرگ (تالابی) |
| 59) عقاب خالدار کوچک (جنگلی) |
| 60) عقاب صحرایی (استپی) |
| 61) عقاب شاهی |
| 62) دلیجه کوچک |
| 63) دلیجه معمولی |
| 64) ترمتای |
| 65) لیل اوراسیایی |
| 66) بالابان |
| 67) شاهین بحری |
| 68) شاهین معمولی |
| 69) قرقاول |
| 70) بلدرچین |
| 71) درنای خاکستری (معمولی) |
| 72) یِلوِه آبی |
| 73) یلوه حنایی |
| 74) یلوه کوچک |
| 75) یلوه خالدار |
| 76) چنگر نوک سرخ |
| 77) طاووسک |
| 78) چنگر اوراسیایی |
| 79) زنگوله بال |
| 80) صدف خوار |
| 81) چوب پای بال سیاه |
| 82) آوُسِت (نوک خنجری ابلق) |
| 83) چاخ لق معمولی |
| 84) گلاریول بال سرخ |
| 85) گلاریول بال سیاه |
| 86) خروس کوُلی شمالی(معمولی) |
| 87) خروس کوُلی دم سفید |
| 88) خروس کوُلی اجتماعی
(ابروسفید-شکم سیاه) |
| 89) سلیم طلایی اروپایی |
| 90) سلیم خاکستری |
| 91) سلیم طوقی بزرگ (معمولی) |
| 92) سلیم طوقی کوچک |
| 93) سلیم کوچک |
| 94) سلیم شنی بزرگ |
| 95) گیلانشاه دم سیاه |
| 96) گیلانشاه حنایی |
| 97) گیلانشاه ابروسفید |
| 98) گیلانشاه بزرگ (اوراسیایی) |
| 99) آبچلیک خالدار |
| 100) آبچلیک پاسرخ (معمولی) |
| 101) آبچلیک تالابی |
| 102) آبچلیک پاسبز (معمولی) |
| 103) آبچلیک تک زی |
| 104) آبچلیک خالدار پاسبز |
| 105) آبچلیک نوک سربالا |
| 106) آبچلیک آواز خوان |
| 107) سنگ گردان |
| 108) فَلاروُپ گردن سرخ |
| 109) ابیا |
| 110) پاشلک بزرگ |
| 111) پاشلک معمولی |
| 112) پاشلک کوچک |
| 113) تلیله سفید |
| 114) تلیله کوچک |
| 115) تلیله دم سفید |
| 116) تلیله شکم سیاه |
| 117) تلیله بلوطی (نوک دراز) |
| 118) تلیله نوک پهن |
| 119) آبچلیک شکیل |
| 120) کاکایی اقیانوسی |
| 121) کاکایی معمولی (نوک سبز) |
| 122) کاکایی پشت سیاه کوچک |
| 123) کاکایی ارمنی |
| 124) کاکایی خزری |
| 125) کاکایی پشت سیاه بزرگ |
| 126) کاکایی سرسیاه بزرگ |
| 127) کاکایی سرسیاه کوچک |
| 128) کاکایی مدیترانه ای |
| 129) کاکایی صورتی |
| 130) کاکایی کوچک |
| 131) پرستو دریایی تیره |
| 132) پرستو دریایی بال سفید |
| 133) پرستو دریایی سیاه |
| 134) پرستو دریایی نوک کاکایی |
| 135) پرستو دریایی خزری |
| 136) پرستو دریایی معمولی |
| 137) پرستو دریایی کوچک |
| 138) پرستو دریایی کاکلی تُک زرد |
| 139) کبوتر چاهی |
| 140) کبوتر جنگلی |
| 141) قمری معمولی |
| 142) قمری خانگی |
| 143) یاکریم معمولی |
| 144) طوطی طوق صورتی |
| 145) کوکوی معمولی |
| 146) جغد انبار (سفید) |
| 147) مرغ حق اوراسیایی (معمولی) |
| 148) جغد جنگلی |
| 149) شبگرد معمولی (اروپایی) |
| 150) بادخورک معمولی |
| 151) ماهی خورک کوچک |
| 152) زنبور خوار ایرانی(گلو خرمایی) |
| 153) زنبور خوار اروپایی(معمولی) |
| 154) هدهد اوراسیایی (شانه به سر) |
| 155) سبزقبای اروپایی (معمولی) |
| 156) دارکوب قهوه ای(اوراسیایی) |
| 157) چکاوک گندمزار (طرقه) |
| 158) چکاوک بال سفید |
| 159) چکاوک پنجه کوتاه |
| 160) چکاوک کوچک |
| 161) چکاوک درختی |
| 162) چکاوک کاکلی |
| 163) چکاوک آسمانی |
| 164) چلچله رودخانه |
| 165) پرستوی معمولی |
| 166) چلچله دمگاه سفید |
| 167) دم جنبانک شکم زرد |
| 168) دم جنبانک سر زرد |
| 169) دم جنبانک خاکستری |
| 170) دم جنبانک ابلق |
| 171) پیپِت صحرایی |
| 172) پیپت تالابی |
| 173) سنگ چشم پشت سرخ |
| 174) سنگ چشم دم سرخ |
| 175) سنگ چشم سرحنایی |
| 176) سنگ چشم خاکستری کوچک |
| 177) الیکایی |
| 178) صعوه جنگلی |
| 179) سینه سرخ اروپایی |
| 180) بلبل خالدار |
| 181) بلبل معمولی |
| 182) گلو آبی |
| 183) دم سرخ معمولی |
| 184) دم سرخ سیاه |
| 185) چک بوته ای |
| 186) چک معمولی (اروپایی) |
| 187) چکچک ابلق معمولی |
| 188) چکچک کوهی |
| 189) چکچک بیابانی |
| 190) توکا (اوراسیایی) |
| 191) توکای باغی |
| 192) توکای بزرگ |
| 193) سسک دم پهن |
| 194) سسک راه راه (ملخی) |
| 195) سسک خوش صدا (ساوی) |
| 196) سسک ابرو سفید |
| 197) سسک جگن زار(تالابی راه راه) |
| 198) سسک نیزار معمولی (تالابی) |
| 199) سسک تالابی زیتونی |
| 200) سسک نیزار بزرگ (تالابی) |
| 201) سسک درختی زرد |
| 202) سسک درختی هندی |
| 203) سسک بیدی سبز |
| 204) سسک چیف چاف |
| 205) سسک بیدی |
| 206) سسک سر سیاه |
| 207) سسک باغی |
| 208) سسک گلو سفید |
| 209) سسک گلو سفید کوچک
(نقابدار معمولی) |
| 210) سسک سر دودی |
| 211) سسک تاج طلایی |
| 212) مگس گیر خالدار + |
| 213) مگس گیر سینه سرخ + |
| 214) مگس گیر نیم یقه + |
| 215) چرخ ریسک دم دراز |
| 216) چرخ ریسک پشت بلوطی |
| 217) چرخ ریسک نیزار + |
| 218) چرخ ریسک پس سر سفید |
| 219) چرخ ریسک بزرگ |
| 220) چرخ ریسک سرآبی |
| 221) سهره جنگلی |
| 222) سهره دمگاه سفید |
| 223) سهره سبز |
| 224) سهره زرد |
| 225) سهره طلایی |
| 226) سهره گُلی |
| 227) سهره نوک بزرگ |
| 228) زردپره مزرعه |
| 229) زردپره لیمویی |
| 230) زردپره گونه سفید |
| 231) زردپره سر زیتونی |
| 232) زردپره سرسیاه |
| 233) زردپره تالابی |
| 234) گنجشک خانگی |
| 235) گنجشک سینه سیاه |
| 236) گنجشک درختی |
| 237) گنجشک خاکی |
| 238) سار صورتی |
| 239) سار معمولی |
| 240) پری شاهرخ |
| 241) زاغی |
| 242) کلاغ سیاه |
| 243) کلاغ ابلق |
| فهرست پرندگان تالاب انزلی
پروژه مدیریت اکولوژیک تالاب انزلی- جایکا 2015 ترجمه و برگردان فهرست: آلن پطروسیان (اسفند 1400 – نهضت پرنده نگری تالاب انزلی) |
گزارش آماری پرندهنگری تالاب انزلی – مهرماه الی نیمهی اسفند 1400
این گزارش بر مبنای مشاهدات ثبتشدهی نقاط مختلف تالاب انزلی که در سامانۀ ثبت پرندگان ایبرد، رویدادهای نهضت پرندهنگری تالاب انزلی، تگ و منشن کردن صفحهی اینستاگرام anzali.wetland.birdwatching و استفاده از هشتگ #پرنده_نگری_تالاب_انزلی تهیهشده که از طریق میزان فعالیت میدانی نفرات ردهبندی شده است.
| ۱- پانتهآ گلزاری |
| ۳۴ چک لیست ثبت ۱۰۰ گونه پرنده |
| ۲- آلن پطروسیان |
| ۳۵ چک لیست ثبت ۸۳ گونه پرنده |
| ۳- رامین محمدی |
| ۴ چک لیست ثبت ۵۵ گونه پرنده |
| 4- افسانه مظاهری |
| ۲ چک لیست ثبت ۵۵ گونه پرنده |
| 4- مریم موسوی |
| ۲ چک لیست ثبت ۵۵ گونه پرنده |
| 5- تور پرنده نگری ۷-۸ بهمن باشگاه شیرو (در همدلی با نهضت پرنده نگری تالاب انزلی) |
| اعضا: رامین محمدی – محسن دهقان – ترنج دهقان – سارا پاکی – سیامک زند – امید یکه فلاح – مهسا شهراسبی – مریم موسوی – افسانه مظاهری – ماهان مه رو- پانته آ گلزاری – آلن پطروسیان ۱ چک لیست ثبت ۴۱ گونه پرنده |
| 6- حمید جباری |
| ۱ چک لیست ثبت ۳۵ گونه پرنده |
| 7- پگاه میرزایی |
| ۱ چک لیست ثبت ۳۵ گونه پرنده |
| 8- سینا پرتوی |
| ۱ چک لیست ثبت ۳۱ گونه پرنده |
| 9- تور پرنده نگری 27-29بهمن باشگاه شیرو (در همدلی با نهضت پرنده نگری تالاب انزلی) |
| 1چک لیست ثبت ۲۸ گونه پرنده اعضا: رامین محمدی – انسیه افغان – مهناز محسن زاده – سید محمد تبریزی – مهدی تیموری – بهداد خوشنوا – آیدا حسین زاده – مریم موسوی – افسانه مظاهری – پانته آ گلزاری – آلن پطروسیان – با همکاری: کامبیز عمویی |
| 10- سجاد زارعیان |
| ۱ چک لیست ثبت ۲۲ گونه پرنده |
| 11- بنفشه کاظمی |
| ۱ چک لیست ثبت ۲۲ گونه پرنده |
با امید به افزایش پاکزیستی و سلامتی در سرزمین پاک ایران، نهضت پرنده نگری تالاب انزلی هرگونه همکاری مرتبط، رویداد مشترک و حمایت در جهت تحقّق اهداف این نهضت را پذیراست.
منابع و پانویسها
- منبع: کنوانسیون بینالمللی تالابها (رامسر)
- منبع: خبرنامهی شمارۀ 10 فاز دوّم پروژهی مدیریت اکولوژیک تالاب انزلی، آژانس همکاریهای بینالمللی جایکا ژاپن با همکاری سازمان حفاظت محیط زیست ایران.
- کورا رودخانهای که از کشورهای ترکیه، گرجستان و جمهوری آذربایجان عبور کرده و به دریای خزر وارد میشود.
این مطلب در شمارۀ پانزدهم فصلنامۀ صنوبر منتشر شده است.